Jeoloji Müh. Çıraklı ve Başkan Argan'dan Önemli Deprem Uyarıları!
Gazeteci Ulvi Gündoğdu'nun Nesnel TV ekranlarında hazırlayıp sunduğu LeroX Türkiye Konuşuyorum programının canlı yayın konuğu olan Jeoloji Müh. Murat Çıraklı ve Ünye Off-Road Yunus Emre Spor Kulübü (ÜN-OFF) Başkanı - AFAD Arama Kurtarma Gönüllüsü Alper Argan, 13 Mart’ta Niksar’da meydana gelen deprem ve Ünye’ye etkileri ile deprem anı ve sonrasında yapılması gerekenlere dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Programda Jeoloji Müh. Çıraklı sıvı yoğunluğu olan zeminlerde oluşturulacak yapılaşmanın daha özenle ve dikkatle yapılması gerektiğini söyledi. ÜN-OFF Başkanı Alper Argan da deprem anında sakin kalmanın önemine değinerek, herkesin olası bir doğal afet öncesi afet çantasını şimdiden hazır etmesi önerisinde bulundu.
25 Mart 2026 - 14:51
Jeoloji Müh. Murat Çıraklı’nın açıklamaları şöyle;
“Türkiye’de 2 Büyük Fay Hattı Var”
“Karadeniz başta olmak üzere Türkiye’nin birçok yerinde depremlerle yaşamak zorundayız. Bundan kurtuluşumuz yok, önemli olan depremlerle karşılaşmaktan ziyade buna hazırlıklı olmak en önemli nokta. Uzmanların yaptığı bilimsel çalışmalar çerçevesinde Türkiye’nin iki tane büyük fay hattı etkisinde kalıyor. Bunlardan bir tanesi KAF dediğimiz yer Erzincan’dan başlayıp Marmara’nın açıklarından geçip giden bir Kuzey Anadolu Fay hattı. Bir de yine Erzincan’dan başlayım Batı’ya doğru uzanan doğu Anadolu Fay Hattımız var. Haliyle bu günkü fay hattı Türkiye içerisinde sıkışmış ve etki alanları çok ileriye dönük.”
“Akkuş 1. Derecede Deprem Bölgesi”
“Akkuş 1. Derece deprem bölgesi. Vatandaşlarımız şöyle bir yanılgıya düşmesin 60 km yol güzergahı. O gölgeler dağlık bölgeler olduğu için ister istemez bu rakamların etki alanı Karadeniz’e gelene kadar yer altında hızlı bir darbeyi kese kese geldiği için şehir merkezinde yaklaşık iki, iki buçuk metreden sonra yeraltı suyuna iniyoruz yani deniz seviyesine iniyoruz. Deniz seviyesine indiğimiz bölgelerde elektrik akımı çok fazla yayılır o nedenle hareket alanı dalga dalga uyarır. Depremde illerin farklı sürelerde hissetmesinin sebebi sarsıntının bölgesel olarak mesafesiyle alakalı. Sulu alanlarda etki alanı fazla gösterir. Ben sert zeminlerde de yani sulu zemin haricinde de etki alanını çok fazla gördüm geçtiğimiz Niksar depreminde. O bölgelerde yerleşim yeri çok önemli. Deprem etki alanına göre hissetme alanı da birbirine orantılı olarak değişiyor. Türkiye’de baktığımız zaman 5. Dereceden en az risk alan alanı olarak Konya ve Karaman bölgeleri, Artvin tarafları, Sinop tarafları, bu bölgeler daha az etki alanı olacak yerler, bu deprem mesafesi uzaklık açısından değerlendiriliyor bunlar haliyle böyle olduğu için o bölgeler biraz daha riski az bölgeler. Ama biz yine de tedbirli olmak zorundayız.”
“Sıvılaşma Olan Yerlerde Deprem Daha Etkili Olur”
“Vatandaşları tedirgin etmek istemiyorum ama bizim bölgemizdeki yerleşim yerine iyi dikkat etmemiz lazım. Eğer Niksar depremi 6.5 olsaydı eski yapılar dediğimiz yapılar yıkılırdı. Eskiden 1997 depremine kadar zemin çalışmaları yoktu. Orada inşaat yapan arkadaşlarımızın bilgi ve tecrübelerinden faydalanarak zemin taşıma gücü değerleri alındı kat sayısı ile beraber bunun üzerine yapılırdı fakat şöyle gördüm ben geçmişi araştırdığımız zaman Ünye’nin zemin taşıma gücü 20 kalmış yani metre kareye 20 ton yük bindirme demek. 20. Yükü Ünye’nin bayramca 20’yi taşımaz, Fevzi Çakmak taşımaz, Kaledere mahallesini taşımaz, Görecülü mahallesi taşımaz, İpekyolu taşımaz, taşımamasının nedeni de yeraltı suyu. Denizle aynı seviyedeyiz sağlam zemine oturtamadık binayı. Yeraltı suyu bir hareket halinde mevsimsel olarak baktığımız zamanda mevsime göre yeraltı su seviyesi yükselir ve alçalır. Haliyle su seviyesine yakın olduğumuz için ister istemez sıvılaşma riski olacak. Haliyle su hareketliliği binanın altındaki suyun ani bir boşalmaya sebebiyet verebilir. Ama ne yapmaya çalışıyoruz mümkün mertebe binayı salam zemine oturtmaya çalışıyoruz. Çok yüksek katlı olmayan yerlerde de iyileştirmelerle dolgu malzemeleriyle bunları yapabiliyoruz. Yüksek bina olan yerlerde özellikle Şehir merkezlerinde kazık sistemiyle temelinin böyle yapılması lazım. Bunu yapamazsak merkezlerdeki suyun etkisi ve sıvılaşmanın çok büyük risk teşkil ettiği bölgelerde depremin etkisinin çok fazla olacağını söyleyebilirim.
ÜN-OFF Başkanı – AFAD Arama Kurtarma Gönüllüsü Alper Argan’ın açıklamaları şöyle;
“Ünye Off-Road Kulübü AFAD Tarafından Akredite Edildi”
“İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı 81 ilde hızlı bir şekilde müdürlüklerini oluşturdu. AFAD depremle ilgili, heyelanla ilgili, selle ilgili, afetle ilgili bütün çalışmalarını yürütüyor. Bizler de Ünye Off-Road Yunus Emre Spor Kulübü olarak AFAD üzerinden eğitimler alıyoruz bunu da Ünye Belediyemizle yapıyoruz. Yaklaşık 29 kişiyiz Ünye belediyemizin meclis toplantısında AFAD bizim eğitimlerimizi verdi. AFAD gönüllüsü olmak farklı, akredite bir gönüllü olmak ayrı bir de akreditasyon, biz en üst seviyedeyiz. Ne demek bu arama kurtarma biriminde kullanılan tüm ekipmanları jeneratörden, hiltiden, yön bulmadan, telsiz kullanımından, CPS kullanımından, ilk yardım eğitimi, sedye taşımacılık bütün bu eğitimleri ordu AFAD il müdürlüğümüz verdi. Biz artık akredite olmuş bir kurumuz bu demek ki bir AFED anında Ünye Belediyesi Ünye Off-Road kulübünün kurmuş olduğu kurum gidip hızlı bir şekilde çalışmalarına devam edebiliyor. Ünye belediye bünyesinde artık Ünye’ye de bir arama kurtarma timi kuruldu.”
“İlk 72 Saat Kendi Kendimize Yetebilmeliyiz”
“Uluslararası otorite tarafından baz alınan bir saat var 72 saat. Diyor ki 72 saat insan kendine yetebilmeli, kendi kendine ihtiyacını karşılayabilmeli aynı zamanda kendi derken aile içerisinde ki ebeveynlerin de ihtiyaçlarını karşılayabilmeli. Bunu karşılarken de tabi ki bir afet çantası hazırlamalı bu afet çantasını da hazırlarken aile içerisinde bulunan kişilere göre afet çantası hazırlanmalı. Bunun içerisinde mevsim şartları da çok önemli biz bunun için diyoruz ki afet çantasını her 3 ayda bir yenileyin, her 3 ayda bir takip edin. İçerisindeki gıdaları değiştirin, şarj ünitelerini değiştirin, pillerini kontrol edin diyoruz ve ailemizde yaşlı varsa yaşlıya göre onun kullanacağı ilaçları da koyun, engelli birey varsa engelli bireyin de kullanacağı bütün aparatları koyun, çocuk varsa çocuklara göre çantanızı hazırlayın. Tabi depremde yapılan en çok hata şu başta hızlı bir şekilde kaçmak, hızlı bir şekilde sarsıntıda merdivenlere koşmak, asansörlere koşmak, yakınsa balkonlardan falan atlamak bunları duyuyoruz bunlar çok yanlış çünkü deprem esnasında diyelim ki ne kadar koşabileceksin ne kadar kaçabileceksin o sarsıntıda zaten yürüyemesin. O yüzden deprem esnasında sakin olmak lazım bunun da en temel kuralı çök, kapan, tutun bunu hızlı bir şekilde yapmak lazım. Diyelim ki bir afet sırasında siz bunları yaptınız binanız yıkılmadı ancak çok ağır hasar aldı. Ne yapacağız öncelikle ağır hasar alan bir binadan çıkacaksınız. Çıkarken birincisi afet çantanızı çok kolay bir yere koymanız lazım yani binanın kapı çıkışına koymanız lazım.”
“Deprem Anında Kaçmak Yok”
“Deprem esnasında kesinlikle kaçmak yok. Deprem olduğunda merdivenlerden hemen kaçmaya çalışmayacağız. Çünkü ne kadar kaçabileceksiniz. Bir de şunu düşünmek lazım yıkılan bina normal binanın bir buçuk katı kadar ileriye moloz taşır. Bir de İstanbul gibi bir alan düşünün her yer bina her biri de yıkılmış olduğunu düşünürsek kaçma şansımız yok. Bir de evimizin içerisinde ki mobilyalarımızın tamamı sabitlenmeli bu çok önemli ker şeyi sabitleyeceğiz. Televizyonu da sabitleyeceğiz, karyolayı da, yatak odasını da yani hepsinin sabitli olması lazım. AFAD şunu da söylüyor eğer çok büyük bir cam varsa yatak odasında tabii ki camdan uzak durulmalı bunun yanı sıra camın dağılmaması için şeffaf film çekilmeli.”
“Çök-Kapan-Tutun”
“Bir de araç içerisinde depreme yakalandıysak ne yapabiliriz artık onun da bir konumu var. Araç içi derken 1. seyir halinde misin, 2. Otoparkta mısın, 3. Tünelde misin, 4.köprü de misin bunları iyi hesaplamak lazım. Tüneldeysen hızlı bir şekilde çıkmaya çalışacaksın, AVM gibi çok katlı alışveriş merkezlerinin otoparkındaysan aracın içerisinde durmayı asla önermiyoruz kesinlikle aracın dışına çıkılmalı ve aracın ön kısım dediğimiz yerde lastiklerin sağında veya solunda çök, kapan, tutun vaziyetinde durmamız lazım.”
“Afet Çantasının İçeriği Çok Önemli”
“Herkes kendi deprem çantasını oluşturabilir. deprem çantasının içerisinde hijyen malzemeleri bulundurmanız gerekir. En çok kullanılan düdük hem kendi yerinizi tespit etmek için hem de bunun bir anlamı var sürekli düdük çalınırsa bir tehlike var demektir. Bir diğeri ise fener, falçata, bir tane not defteri, bir tane ilk yardım çantası her afet çantasında olması gerekir ve vatandaşlarımızın da ilk yardım eğitimini almasını öneriyorum. Onun yanında bir tane çakı bıçağı, en önemlilerinden bir tanesi şarj ünitesi bunu günlük hayatta da kullanabilirsiniz telefonunuzun yanında ama kesinlikle şarjı ful olsun. Bir tane ilaç kutusu bu ilaç kutusu ailenizdeki insanların düzenli kullanması gereken ilaçlar olabilir bunun için bu ilaçların muhafaza olduğu bir ilaç çantası hazırlamak lazım. Bir adet radyo, bir tane telsiz, aile fertlerimize yetecek kadar mevsim şartlarında elbise, bir tane yağmurluk ama ailede üç kişi varsa bunu üçe çıkartmanız gerekir ve toz maskesi bunu da aile fertlerinin sayısı kadar çantamızda bulundurmamız gerekir. Bir tane fosforlu bir yelek bu yeleğe de çok ihtiyaç var yerinizi, konumunuzu göstermeniz için, enkazdan sonra bir şeyi çekmemiz gerekebilir bunun için ip, bir tane bant, bir diğer önemli unsurda kuru gıda bunlarında raf ömrü uzun olanlar seçilmeli. Birde en önemlisi su bunu çantanızda yer olduğu kadar suyla doldurun. Bir diğeri battaniye, oturmak için ped, kibrit deprem çantasını hazırlayıp bunları yanına alanlar 72 saat kendilerine ve ailelerine yetebilirler.”
“Türkiye’de 2 Büyük Fay Hattı Var”
“Karadeniz başta olmak üzere Türkiye’nin birçok yerinde depremlerle yaşamak zorundayız. Bundan kurtuluşumuz yok, önemli olan depremlerle karşılaşmaktan ziyade buna hazırlıklı olmak en önemli nokta. Uzmanların yaptığı bilimsel çalışmalar çerçevesinde Türkiye’nin iki tane büyük fay hattı etkisinde kalıyor. Bunlardan bir tanesi KAF dediğimiz yer Erzincan’dan başlayıp Marmara’nın açıklarından geçip giden bir Kuzey Anadolu Fay hattı. Bir de yine Erzincan’dan başlayım Batı’ya doğru uzanan doğu Anadolu Fay Hattımız var. Haliyle bu günkü fay hattı Türkiye içerisinde sıkışmış ve etki alanları çok ileriye dönük.”
“Akkuş 1. Derecede Deprem Bölgesi”
“Akkuş 1. Derece deprem bölgesi. Vatandaşlarımız şöyle bir yanılgıya düşmesin 60 km yol güzergahı. O gölgeler dağlık bölgeler olduğu için ister istemez bu rakamların etki alanı Karadeniz’e gelene kadar yer altında hızlı bir darbeyi kese kese geldiği için şehir merkezinde yaklaşık iki, iki buçuk metreden sonra yeraltı suyuna iniyoruz yani deniz seviyesine iniyoruz. Deniz seviyesine indiğimiz bölgelerde elektrik akımı çok fazla yayılır o nedenle hareket alanı dalga dalga uyarır. Depremde illerin farklı sürelerde hissetmesinin sebebi sarsıntının bölgesel olarak mesafesiyle alakalı. Sulu alanlarda etki alanı fazla gösterir. Ben sert zeminlerde de yani sulu zemin haricinde de etki alanını çok fazla gördüm geçtiğimiz Niksar depreminde. O bölgelerde yerleşim yeri çok önemli. Deprem etki alanına göre hissetme alanı da birbirine orantılı olarak değişiyor. Türkiye’de baktığımız zaman 5. Dereceden en az risk alan alanı olarak Konya ve Karaman bölgeleri, Artvin tarafları, Sinop tarafları, bu bölgeler daha az etki alanı olacak yerler, bu deprem mesafesi uzaklık açısından değerlendiriliyor bunlar haliyle böyle olduğu için o bölgeler biraz daha riski az bölgeler. Ama biz yine de tedbirli olmak zorundayız.”
“Sıvılaşma Olan Yerlerde Deprem Daha Etkili Olur”
“Vatandaşları tedirgin etmek istemiyorum ama bizim bölgemizdeki yerleşim yerine iyi dikkat etmemiz lazım. Eğer Niksar depremi 6.5 olsaydı eski yapılar dediğimiz yapılar yıkılırdı. Eskiden 1997 depremine kadar zemin çalışmaları yoktu. Orada inşaat yapan arkadaşlarımızın bilgi ve tecrübelerinden faydalanarak zemin taşıma gücü değerleri alındı kat sayısı ile beraber bunun üzerine yapılırdı fakat şöyle gördüm ben geçmişi araştırdığımız zaman Ünye’nin zemin taşıma gücü 20 kalmış yani metre kareye 20 ton yük bindirme demek. 20. Yükü Ünye’nin bayramca 20’yi taşımaz, Fevzi Çakmak taşımaz, Kaledere mahallesini taşımaz, Görecülü mahallesi taşımaz, İpekyolu taşımaz, taşımamasının nedeni de yeraltı suyu. Denizle aynı seviyedeyiz sağlam zemine oturtamadık binayı. Yeraltı suyu bir hareket halinde mevsimsel olarak baktığımız zamanda mevsime göre yeraltı su seviyesi yükselir ve alçalır. Haliyle su seviyesine yakın olduğumuz için ister istemez sıvılaşma riski olacak. Haliyle su hareketliliği binanın altındaki suyun ani bir boşalmaya sebebiyet verebilir. Ama ne yapmaya çalışıyoruz mümkün mertebe binayı salam zemine oturtmaya çalışıyoruz. Çok yüksek katlı olmayan yerlerde de iyileştirmelerle dolgu malzemeleriyle bunları yapabiliyoruz. Yüksek bina olan yerlerde özellikle Şehir merkezlerinde kazık sistemiyle temelinin böyle yapılması lazım. Bunu yapamazsak merkezlerdeki suyun etkisi ve sıvılaşmanın çok büyük risk teşkil ettiği bölgelerde depremin etkisinin çok fazla olacağını söyleyebilirim.
ÜN-OFF Başkanı – AFAD Arama Kurtarma Gönüllüsü Alper Argan’ın açıklamaları şöyle;
“Ünye Off-Road Kulübü AFAD Tarafından Akredite Edildi”
“İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı 81 ilde hızlı bir şekilde müdürlüklerini oluşturdu. AFAD depremle ilgili, heyelanla ilgili, selle ilgili, afetle ilgili bütün çalışmalarını yürütüyor. Bizler de Ünye Off-Road Yunus Emre Spor Kulübü olarak AFAD üzerinden eğitimler alıyoruz bunu da Ünye Belediyemizle yapıyoruz. Yaklaşık 29 kişiyiz Ünye belediyemizin meclis toplantısında AFAD bizim eğitimlerimizi verdi. AFAD gönüllüsü olmak farklı, akredite bir gönüllü olmak ayrı bir de akreditasyon, biz en üst seviyedeyiz. Ne demek bu arama kurtarma biriminde kullanılan tüm ekipmanları jeneratörden, hiltiden, yön bulmadan, telsiz kullanımından, CPS kullanımından, ilk yardım eğitimi, sedye taşımacılık bütün bu eğitimleri ordu AFAD il müdürlüğümüz verdi. Biz artık akredite olmuş bir kurumuz bu demek ki bir AFED anında Ünye Belediyesi Ünye Off-Road kulübünün kurmuş olduğu kurum gidip hızlı bir şekilde çalışmalarına devam edebiliyor. Ünye belediye bünyesinde artık Ünye’ye de bir arama kurtarma timi kuruldu.”
“İlk 72 Saat Kendi Kendimize Yetebilmeliyiz”
“Uluslararası otorite tarafından baz alınan bir saat var 72 saat. Diyor ki 72 saat insan kendine yetebilmeli, kendi kendine ihtiyacını karşılayabilmeli aynı zamanda kendi derken aile içerisinde ki ebeveynlerin de ihtiyaçlarını karşılayabilmeli. Bunu karşılarken de tabi ki bir afet çantası hazırlamalı bu afet çantasını da hazırlarken aile içerisinde bulunan kişilere göre afet çantası hazırlanmalı. Bunun içerisinde mevsim şartları da çok önemli biz bunun için diyoruz ki afet çantasını her 3 ayda bir yenileyin, her 3 ayda bir takip edin. İçerisindeki gıdaları değiştirin, şarj ünitelerini değiştirin, pillerini kontrol edin diyoruz ve ailemizde yaşlı varsa yaşlıya göre onun kullanacağı ilaçları da koyun, engelli birey varsa engelli bireyin de kullanacağı bütün aparatları koyun, çocuk varsa çocuklara göre çantanızı hazırlayın. Tabi depremde yapılan en çok hata şu başta hızlı bir şekilde kaçmak, hızlı bir şekilde sarsıntıda merdivenlere koşmak, asansörlere koşmak, yakınsa balkonlardan falan atlamak bunları duyuyoruz bunlar çok yanlış çünkü deprem esnasında diyelim ki ne kadar koşabileceksin ne kadar kaçabileceksin o sarsıntıda zaten yürüyemesin. O yüzden deprem esnasında sakin olmak lazım bunun da en temel kuralı çök, kapan, tutun bunu hızlı bir şekilde yapmak lazım. Diyelim ki bir afet sırasında siz bunları yaptınız binanız yıkılmadı ancak çok ağır hasar aldı. Ne yapacağız öncelikle ağır hasar alan bir binadan çıkacaksınız. Çıkarken birincisi afet çantanızı çok kolay bir yere koymanız lazım yani binanın kapı çıkışına koymanız lazım.”
“Deprem Anında Kaçmak Yok”
“Deprem esnasında kesinlikle kaçmak yok. Deprem olduğunda merdivenlerden hemen kaçmaya çalışmayacağız. Çünkü ne kadar kaçabileceksiniz. Bir de şunu düşünmek lazım yıkılan bina normal binanın bir buçuk katı kadar ileriye moloz taşır. Bir de İstanbul gibi bir alan düşünün her yer bina her biri de yıkılmış olduğunu düşünürsek kaçma şansımız yok. Bir de evimizin içerisinde ki mobilyalarımızın tamamı sabitlenmeli bu çok önemli ker şeyi sabitleyeceğiz. Televizyonu da sabitleyeceğiz, karyolayı da, yatak odasını da yani hepsinin sabitli olması lazım. AFAD şunu da söylüyor eğer çok büyük bir cam varsa yatak odasında tabii ki camdan uzak durulmalı bunun yanı sıra camın dağılmaması için şeffaf film çekilmeli.”
“Çök-Kapan-Tutun”
“Bir de araç içerisinde depreme yakalandıysak ne yapabiliriz artık onun da bir konumu var. Araç içi derken 1. seyir halinde misin, 2. Otoparkta mısın, 3. Tünelde misin, 4.köprü de misin bunları iyi hesaplamak lazım. Tüneldeysen hızlı bir şekilde çıkmaya çalışacaksın, AVM gibi çok katlı alışveriş merkezlerinin otoparkındaysan aracın içerisinde durmayı asla önermiyoruz kesinlikle aracın dışına çıkılmalı ve aracın ön kısım dediğimiz yerde lastiklerin sağında veya solunda çök, kapan, tutun vaziyetinde durmamız lazım.”
“Afet Çantasının İçeriği Çok Önemli”
“Herkes kendi deprem çantasını oluşturabilir. deprem çantasının içerisinde hijyen malzemeleri bulundurmanız gerekir. En çok kullanılan düdük hem kendi yerinizi tespit etmek için hem de bunun bir anlamı var sürekli düdük çalınırsa bir tehlike var demektir. Bir diğeri ise fener, falçata, bir tane not defteri, bir tane ilk yardım çantası her afet çantasında olması gerekir ve vatandaşlarımızın da ilk yardım eğitimini almasını öneriyorum. Onun yanında bir tane çakı bıçağı, en önemlilerinden bir tanesi şarj ünitesi bunu günlük hayatta da kullanabilirsiniz telefonunuzun yanında ama kesinlikle şarjı ful olsun. Bir tane ilaç kutusu bu ilaç kutusu ailenizdeki insanların düzenli kullanması gereken ilaçlar olabilir bunun için bu ilaçların muhafaza olduğu bir ilaç çantası hazırlamak lazım. Bir adet radyo, bir tane telsiz, aile fertlerimize yetecek kadar mevsim şartlarında elbise, bir tane yağmurluk ama ailede üç kişi varsa bunu üçe çıkartmanız gerekir ve toz maskesi bunu da aile fertlerinin sayısı kadar çantamızda bulundurmamız gerekir. Bir tane fosforlu bir yelek bu yeleğe de çok ihtiyaç var yerinizi, konumunuzu göstermeniz için, enkazdan sonra bir şeyi çekmemiz gerekebilir bunun için ip, bir tane bant, bir diğer önemli unsurda kuru gıda bunlarında raf ömrü uzun olanlar seçilmeli. Birde en önemlisi su bunu çantanızda yer olduğu kadar suyla doldurun. Bir diğeri battaniye, oturmak için ped, kibrit deprem çantasını hazırlayıp bunları yanına alanlar 72 saat kendilerine ve ailelerine yetebilirler.”
FACEBOOK YORUMLAR