Yaşlı Bireylerde Geriatrik Rehabilitasyonun Önemi

Toplumlar yaşlanıyor. Tıp ve teknolojideki gelişmeler sayesinde yaşam süresi uzarken, ileri yaşla birlikte ortaya çıkan hareket kısıtlılığı, denge problemleri, düşmeler, kronik ağrılar ve bağımsızlık kaybı da giderek daha sık görülüyor. İşte tam bu noktada geriatrik rehabilitasyon, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini korumada ve artırmada hayati bir rol üstleniyor.

Geriatrik rehabilitasyon; yaşlı bireyin yalnızca mevcut hastalığını değil, tüm fonksiyonel durumunu ele alan bütüncül bir yaklaşımdır. Amaç, hastayı “gençleştirmek” değil; günlük yaşam aktivitelerinde mümkün olan en yüksek bağımsızlık düzeyine ulaştırmak ve bunu sürdürülebilir kılmaktır.

İleri yaşla birlikte kas gücü azalır, eklem hareket açıklığı kısıtlanır, denge ve refleksler zayıflar. Bu değişimler düşme riskini artırır. Oysa düzenli ve kişiye özel planlanan egzersiz programları sayesinde kas kuvveti korunabilir, denge geliştirilebilir ve düşmelerin önüne geçilebilir. Yapılan çalışmalar, geriatrik rehabilitasyon alan yaşlı bireylerde düşme sıklığının belirgin şekilde azaldığını göstermektedir.

Geriatrik rehabilitasyon yalnızca fiziksel değil, psikososyal açıdan da güçlü etkiler sunar. Hareket kabiliyetini kaybeden yaşlı bireylerde sosyal izolasyon, depresyon ve özgüven kaybı sık görülür. Rehabilitasyon süreciyle birlikte bireyin kendi işlerini yapabilmesi, dışarı çıkabilmesi ve sosyal hayata katılımı artar. Bu durum, ruh sağlığı üzerinde en az fiziksel kazanımlar kadar olumlu sonuçlar doğurur.

Fizyoterapistin geriatrik rehabilitasyondaki rolü son derece kritiktir. Yaşlı bireylerde birden fazla hastalık (multimorbidite), ilaç kullanımı ve kemik-kas sistemi hassasiyeti göz önünde bulundurularak güvenli, kontrollü ve bireye özgü programlar hazırlanır. Amaç; ağrıyı azaltmak, hareketi artırmak, dengeyi geliştirmek ve bireyin kendi yaşam alanında güvenle hareket edebilmesini sağlamaktır.

Unutulmamalıdır ki yaşlılık, hareketsizlikle eş anlamlı değildir. Doğru zamanda başlanan geriatrik rehabilitasyon; hastane yatışlarını azaltır, bakım ihtiyacını geciktirir ve sağlık harcamalarını düşürür. En önemlisi de yaşlı bireyin onurunu, bağımsızlığını ve yaşam sevincini korur.

Sonuç olarak geriatrik rehabilitasyon, yaşlı bireyler için bir “lüks” değil, sağlıklı ve kaliteli yaşlanmanın vazgeçilmez bir parçasıdır. Yaş almak kaçınılmaz olabilir; ancak hareketi, bağımsızlığı ve yaşam kalitesini korumak mümkündür.